TPHCM đang bước vào giai đoạn chỉnh trang đô thị quy mô lớn khi chính thức nâng mục tiêu di dời nhà ở trên và ven kênh rạch từ 20.000 lên hơn 40.000 căn. Đây được xem là một trong những chương trình hạ tầng – đô thị trọng điểm có tác động sâu rộng nhất đến diện mạo thành phố, thị trường bất động sản và chất lượng sống của người dân trong nhiều năm tới.
Không chỉ giải quyết tình trạng nhà ở xuống cấp và ô nhiễm môi trường, kế hoạch này còn mở ra cơ hội tái thiết toàn bộ không gian đô thị ven sông, đồng thời tạo động lực tăng trưởng mới cho nhiều khu vực tại TPHCM.
TPHCM bước vào chiến dịch chỉnh trang đô thị quy mô lớn
Theo chỉ đạo mới từ UBND TPHCM, thành phố đang đẩy nhanh chương trình di dời nhà ở trên và ven kênh rạch nhằm phục vụ mục tiêu chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường sống và tăng cường khả năng chống ngập.
Điểm đáng chú ý là chỉ tiêu di dời đã được nâng mạnh từ khoảng 20.000 căn lên hơn 40.000 căn – gấp đôi so với kế hoạch trước đây.
Đây không còn là một dự án chỉnh trang đơn lẻ mà đang trở thành chiến lược tái cấu trúc đô thị quy mô lớn của TPHCM trong giai đoạn phát triển mới.
Theo Sở Xây dựng, thành phố hiện đã rà soát khoảng 349 tuyến sông, kênh và rạch cần tiếp tục triển khai công tác di dời, giải tỏa và chỉnh trang trong thời gian tới.
Các địa phương được yêu cầu khẩn trương:
- Rà soát hiện trạng nhà ở ven kênh
- Đề xuất danh mục dự án ưu tiên
- Xây dựng phương án đầu tư
- Tính toán chi phí bồi thường, tái định cư
- Lập kế hoạch chỉnh trang hạ tầng đô thị đồng bộ
Toàn bộ dữ liệu sẽ được tổng hợp để trình UBND TPHCM triển khai trong giai đoạn tiếp theo.
Hàng loạt khu vực tại TPHCM nằm trong diện rà soát
Đợt chỉnh trang lần này tập trung vào nhiều khu vực có mật độ dân cư cao và hệ thống kênh rạch dày đặc.
Các địa bàn đáng chú ý gồm:
- Tân Hưng
- Tân Mỹ
- Tân Thuận
- Phú Thuận
- Bình Tân
- Tân Tạo
- Bình Hưng Hòa
- Đông Hưng Thuận
- Thạnh Mỹ Tây
- An Phú Đông
- Bình Quới
- Bình Trưng
- Hiệp Bình
- Tam Bình
- Thủ Đức
- Long Phước
Ngoài ra còn có nhiều khu vực thuộc:
- Bình Chánh
- Hóc Môn
- Nhà Bè
- Hiệp Phước
- Cần Giờ
- Vĩnh Lộc
- Phú Hòa Đông
- An Nhơn Tây
Đây đều là những khu vực đang chịu áp lực lớn về dân số, hạ tầng thoát nước và tình trạng lấn chiếm kênh rạch kéo dài nhiều năm.
Vì sao TPHCM quyết tâm đẩy mạnh di dời nhà ven kênh?
Trong nhiều năm qua, tình trạng nhà ở ven kênh rạch tại TPHCM không chỉ gây mất mỹ quan đô thị mà còn tạo ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
1. Gia tăng nguy cơ ngập úng
Nhiều tuyến kênh bị lấn chiếm khiến dòng chảy bị thu hẹp, khả năng thoát nước suy giảm nghiêm trọng.
Đây là một trong những nguyên nhân khiến nhiều khu vực nội đô thường xuyên ngập nặng khi mưa lớn hoặc triều cường.
2. Ô nhiễm môi trường kéo dài
Tình trạng xả thải trực tiếp xuống kênh rạch khiến chất lượng môi trường nước xuống cấp nghiêm trọng.
Nhiều tuyến kênh từng trở thành “điểm đen ô nhiễm” ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống của người dân xung quanh.
3. Nhà ở xuống cấp, thiếu an toàn
Không ít căn nhà ven kênh được xây dựng tự phát, hạ tầng yếu và tiềm ẩn nhiều rủi ro về cháy nổ, sạt lở hoặc mất an toàn trong mùa mưa bão.
4. Kìm hãm phát triển đô thị ven sông
Trong khi nhiều thành phố lớn trên thế giới tận dụng không gian ven sông để phát triển cảnh quan, thương mại và dịch vụ cao cấp, nhiều tuyến kênh tại TPHCM vẫn chưa được khai thác đúng tiềm năng.
Đại chỉnh trang đô thị sẽ tác động mạnh đến thị trường bất động sản
Giới chuyên gia đánh giá, chương trình di dời hơn 40.000 căn nhà ven kênh sẽ tạo ra tác động rất lớn đến thị trường bất động sản TPHCM trong dài hạn.
Đặc biệt, các khu vực ven sông và ven kênh sau chỉnh trang thường ghi nhận:
- Hạ tầng giao thông cải thiện mạnh
- Môi trường sống nâng cấp rõ rệt
- Giá trị bất động sản tăng cao
- Thu hút các dự án thương mại – dịch vụ mới
- Hình thành các tuyến cảnh quan đô thị hiện đại
Thực tế cho thấy nhiều khu vực từng được cải tạo kênh rạch trước đây như:
- Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè
- Kênh Tàu Hủ – Bến Nghé
- Kênh Đôi – Kênh Tẻ
… đều đã thay đổi mạnh về diện mạo đô thị và giá trị bất động sản sau chỉnh trang.
Cơ hội lớn cho bất động sản ven sông và khu vực hưởng lợi hạ tầng
Khi chương trình chỉnh trang được triển khai đồng bộ, những khu vực hưởng lợi trực tiếp từ cải thiện hạ tầng và cảnh quan được dự báo sẽ thu hút mạnh dòng tiền đầu tư.
Các phân khúc có tiềm năng hưởng lợi gồm:
- Căn hộ ven sông
- Nhà phố thương mại
- Bất động sản dịch vụ
- Dự án tái định cư chất lượng cao
- Đô thị tích hợp ven sông
Đặc biệt, xu hướng phát triển đô thị ven sông đang trở thành chiến lược quan trọng của nhiều thành phố lớn trên thế giới nhờ khả năng nâng cao chất lượng sống và tạo giá trị kinh tế bền vững.
Thách thức lớn nhất nằm ở vốn và tái định cư
Dù mang ý nghĩa chiến lược, chương trình di dời hơn 40.000 căn nhà cũng đặt ra áp lực rất lớn cho TPHCM.
Trong đó, các vấn đề quan trọng gồm:
- Nguồn vốn đầu tư khổng lồ
- Chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng
- Quỹ nhà tái định cư
- Đồng thuận của người dân
- Tiến độ triển khai thực tế
Bởi với quy mô lên tới hàng chục nghìn hộ dân, đây sẽ là một trong những chương trình chỉnh trang đô thị phức tạp nhất mà TPHCM từng triển khai.
TPHCM đang bước vào chu kỳ tái thiết đô thị mới
Việc đẩy mạnh di dời nhà ở ven kênh rạch không chỉ mang ý nghĩa cải tạo môi trường mà còn cho thấy TPHCM đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc đô thị toàn diện.
Trong bối cảnh thành phố hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và nâng cao chất lượng sống đô thị, các chương trình chỉnh trang quy mô lớn sẽ đóng vai trò then chốt trong việc nâng tầm diện mạo đô thị cũng như tạo dư địa tăng trưởng mới cho thị trường bất động sản.
Khi hạ tầng, cảnh quan và môi trường sống được cải thiện đồng bộ, giá trị bất động sản tại những khu vực hưởng lợi trực tiếp được dự báo sẽ tiếp tục bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh trong nhiều năm tới.
