TP.HCM đang chuẩn bị cho một bước chuyển mình mang tính lịch sử khi đề xuất thí điểm mô hình “thành phố trong thành phố” theo hướng đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt cấp cơ sở. Nếu được thông qua, đây sẽ là lần đầu tiên Việt Nam xuất hiện mô hình đô thị có cơ chế vận hành linh hoạt, tự chủ cao và được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế quốc gia.

Trong bối cảnh TP.HCM đang mở rộng quy mô sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu để hình thành “siêu đô thị” hơn 14 triệu dân, đề xuất này không chỉ mang ý nghĩa về quản trị mà còn được xem là cú hích lớn cho thị trường BĐS, đầu tư và phát triển hạ tầng trong nhiều năm tới.

TP.HCM muốn xây dựng mô hình “thành phố trong thành phố” thế hệ mới

Theo định hướng mới, TP.HCM đề xuất thí điểm thành lập các đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt cấp cơ sở tại một số khu vực có tiềm năng phát triển mạnh.

Khác với mô hình phường, xã truyền thống, các đơn vị này sẽ vận hành theo mô hình “thành phố trong thành phố”, vừa thực hiện chức năng quản lý Nhà nước ở cấp cơ sở, vừa được trao quyền điều hành kinh tế và phát triển đô thị với mức độ linh hoạt cao hơn.

Mục tiêu của TP.HCM là xây dựng các khu vực có cơ chế quản trị hiện đại, khả năng tự chủ mạnh và được phân cấp sâu nhằm:

• Thu hút đầu tư quy mô lớn
• Đẩy nhanh tốc độ phát triển hạ tầng
• Nâng cao hiệu quả quản lý đô thị
• Tạo cực tăng trưởng kinh tế mới
• Tăng sức cạnh tranh quốc tế cho TP.HCM

Đây được xem là bước đi chiến lược trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ chính thức triển khai từ thời gian tới, đồng thời cấp huyện sẽ chấm dứt hoạt động.

Mô hình mới có gì khác so với phường, xã truyền thống?

Điểm khác biệt lớn nhất của mô hình “thành phố trong thành phố” nằm ở cơ chế vận hành và quyền tự chủ.

Nếu như mô hình phường, xã hiện nay chủ yếu thực hiện chức năng hành chính cơ bản thì các đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt sẽ được định hướng như những “đầu tàu tăng trưởng” có khả năng vận hành linh hoạt tương tự các đặc khu kinh tế quốc tế.

Theo giới chuyên gia, mô hình này có thể mang nhiều đặc điểm nổi bật như:

• Cơ chế phê duyệt đầu tư nhanh hơn
• Quy hoạch đô thị linh hoạt hơn
• Tự chủ ngân sách ở mức cao
• Thu hút doanh nghiệp công nghệ và tài chính
• Hình thành trung tâm đổi mới sáng tạo
• Đẩy mạnh phát triển hạ tầng hiện đại

Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là nền tảng để TP.HCM tiến gần hơn đến mô hình các siêu đô thị toàn cầu như Shanghai, Singapore hay Dubai.

Thành phố Thủ Đức từng là bước thử nghiệm đầu tiên

Thực tế, mô hình “thành phố trong thành phố” không hoàn toàn mới tại Việt Nam.

Năm 2021, Thành phố Thủ Đức được thành lập trên cơ sở sáp nhập quận 2, quận 9 và quận Thủ Đức, trở thành mô hình đầu tiên của cả nước.

Thành phố Thủ Đức từng được kỳ vọng trở thành trung tâm tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo mới của TP.HCM, đóng góp tỷ trọng lớn cho GRDP toàn thành phố.

Tuy nhiên, khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai từ tháng 7/2025, cấp huyện sẽ không còn hoạt động, đồng nghĩa mô hình hiện tại của TP. Thủ Đức cũng cần được tái cấu trúc.

Đây được xem là lý do TP.HCM tiếp tục đề xuất mô hình mới với cơ chế mạnh hơn, linh hoạt hơn và có tính đặc thù rõ nét hơn so với giai đoạn trước.

“Siêu đô thị” hơn 14 triệu dân sẽ tạo ra cú hích kinh tế chưa từng có

Từ ngày 1/7/2025, sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TP.HCM trở thành siêu đô thị có diện tích hơn 6.700km² và dân số khoảng 14 triệu người.

Quy mô này giúp TP.HCM tiếp tục giữ vị trí đầu tàu kinh tế cả nước với tổng GRDP đạt gần 3 triệu tỷ đồng, đóng góp hơn 23% vào tăng trưởng kinh tế quốc gia.

Giới phân tích đánh giá, việc hình thành các “thành phố trong thành phố” sẽ giúp siêu đô thị TP.HCM giải quyết nhiều bài toán lớn như:

• Giảm áp lực quản lý dân số
• Phân bổ lại nguồn lực phát triển
• Hình thành các cực kinh tế vệ tinh
• Tăng tốc độ xử lý thủ tục đầu tư
• Thu hút vốn FDI chất lượng cao
• Tạo thêm không gian tăng trưởng mới

Đây cũng là nền tảng quan trọng để TP.HCM hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm tài chính và công nghệ hàng đầu Đông Nam Á trong tương lai.

BĐS sẽ bước vào chu kỳ tăng trưởng mới?

Đề xuất mô hình “thành phố trong thành phố” đang tạo ra sự quan tâm rất lớn trên thị trường BĐS.

Theo các chuyên gia tài chính, bất kỳ sự thay đổi nào liên quan đến quy hoạch, hạ tầng hay cơ chế đặc thù đều có khả năng tạo ra làn sóng dịch chuyển dòng tiền đầu tư rất mạnh.

Những khu vực được lựa chọn thí điểm có thể trở thành tâm điểm mới của thị trường nhờ:

• Hạ tầng được ưu tiên đầu tư
• Khả năng thu hút doanh nghiệp lớn
• Tốc độ đô thị hóa nhanh
• Giá trị BĐS gia tăng mạnh
• Nhu cầu nhà ở và thương mại tăng cao

Nhiều nhà đầu tư hiện bắt đầu chú ý nhiều hơn đến các khu vực cửa ngõ TP.HCM – nơi còn quỹ đất lớn và có khả năng trở thành các trung tâm phát triển mới trong tương lai.

Giới chuyên môn nhận định, nếu mô hình này được triển khai thành công, thị trường BĐS TP.HCM có thể bước vào một chu kỳ tăng trưởng hoàn toàn mới, tương tự cách các đặc khu và đô thị vệ tinh từng thay đổi diện mạo kinh tế tại nhiều quốc gia châu Á.

TP.HCM đang bước vào giai đoạn chuyển mình lớn nhất nhiều thập kỷ

Không chỉ đơn thuần là thay đổi mô hình quản lý, đề xuất “thành phố trong thành phố” cho thấy TP.HCM đang hướng đến tư duy phát triển hoàn toàn mới: xây dựng các cực tăng trưởng độc lập nhưng liên kết chặt chẽ trong cùng một siêu đô thị.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các trung tâm kinh tế trong khu vực ngày càng mạnh, việc tạo ra các mô hình quản trị linh hoạt và có khả năng thu hút đầu tư toàn cầu sẽ là yếu tố quyết định vị thế của TP.HCM trong tương lai.

Nếu được Quốc hội thông qua, đây có thể trở thành bước ngoặt lớn không chỉ với TP.HCM mà còn mở ra chương mới cho quá trình phát triển đô thị của Việt Nam trong nhiều thập kỷ tới.