Chỉ còn 6 tháng nữa từ 1/7/2026, chính sách nhà ở xã hội tại Việt Nam sẽ chính thức bước vào một giai đoạn thay đổi lớn, khi số lượng đối tượng được mua nhà ở xã hội được mở rộng lên tới 11 nhóm. Đây không đơn thuần là việc “nới điều kiện”, mà phản ánh sự điều chỉnh tư duy chính sách: coi nhà ở là trụ cột an sinh gắn chặt với bài toán dân số, lao động và phát triển bền vững.

Từ ngày 1/7/2026, cùng thời điểm Luật Dân số mới có hiệu lực, các quy định liên quan đến nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở 2023 (được sửa đổi, bổ sung) sẽ chính thức được áp dụng, tạo ra tác động trực tiếp tới hàng triệu người dân, đặc biệt là các gia đình trẻ và người lao động thu nhập thấp.

Lần đầu đưa yếu tố dân số vào điều kiện mua nhà ở xã hội

Điểm đáng chú ý nhất trong chính sách mới là việc lần đầu tiên đưa tiêu chí dân số, cụ thể là sinh và nuôi con, vào nhóm điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội. Theo sửa đổi tại Luật Dân số, số lượng đối tượng được mua nhà ở xã hội được mở rộng đáng kể, nâng tổng số lên 11 nhóm.

Trước đây, chính sách nhà ở xã hội chủ yếu dựa trên các tiêu chí truyền thống như thu nhập, nghề nghiệp và tình trạng nhà ở. Việc bổ sung yếu tố quy mô gia đình cho thấy cách tiếp cận mới, phù hợp với bối cảnh mức sinh tại nhiều đô thị lớn đang giảm, trong khi chi phí nhà ở ngày càng vượt xa khả năng chi trả của các gia đình trẻ.

11 nhóm đối tượng được mua nhà ở xã hội từ 1/7/2026

Về cơ bản, các nhóm đối tượng đã được thụ hưởng chính sách nhà ở xã hội tiếp tục được giữ nguyên, bao gồm: người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ thuộc diện được hỗ trợ nhà ở; hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị và nông thôn; người thu nhập thấp tại đô thị; công nhân, người lao động trong và ngoài khu công nghiệp; cán bộ, công chức, viên chức; lực lượng vũ trang nhân dân và các đối tượng đặc thù trong lĩnh vực quốc phòng – an ninh.

Bên cạnh đó là các nhóm phát sinh từ quá trình đô thị hóa và phát triển hạ tầng, như hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất, giải tỏa nhà ở nhưng chưa được bồi thường bằng nhà ở hoặc đất ở; người đã trả lại nhà ở công vụ theo đúng quy định.

Việc chính sách bao phủ đồng thời cả khu vực đô thị và nông thôn, kể cả những vùng thường xuyên chịu tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu, cho thấy định hướng phát triển cân bằng không gian sống, thay vì chỉ tập trung vào các đô thị lớn.

Nhóm thứ 11: Gia đình có từ hai con trở lên – bước ngoặt chính sách

Nhóm đối tượng thứ 11, cũng là điểm thay đổi mang tính đột phá, là người có từ hai con đẻ trở lên. Đây là lần đầu tiên yếu tố quy mô gia đình được đưa vào điều kiện mua nhà ở xã hội, phản ánh sự điều chỉnh chiến lược trong chính sách dân số quốc gia.

Việc bổ sung nhóm này không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ chỗ ở, mà còn cho thấy Nhà nước đang sử dụng chính sách nhà ở như một công cụ gián tiếp để khuyến khích sinh đủ con, ổn định cấu trúc dân số và bảo đảm nguồn lao động trong dài hạn. Trong bối cảnh nhiều gia đình trẻ trì hoãn sinh con vì áp lực tài chính và nhà ở, đây được xem là một tín hiệu chính sách rất đáng chú ý.

Áp lực lớn lên nguồn cung nhà ở xã hội từ năm 2026

Ở góc độ quản lý, việc mở rộng đối tượng được mua nhà ở xã hội đồng nghĩa với áp lực rất lớn lên nguồn cung. Các địa phương sẽ phải rà soát lại quỹ đất, kế hoạch phát triển nhà ở xã hội và cơ chế lựa chọn chủ đầu tư để đáp ứng nhu cầu tăng mạnh từ năm 2026 trở đi.

Trong khi đó, mục tiêu quốc gia là hoàn thành ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030, nhưng tiến độ thực tế tại nhiều địa phương vẫn còn chậm. Nếu nguồn cung không được cải thiện tương xứng, việc mở rộng đối tượng có thể dẫn đến cạnh tranh cao hơn trong tiếp cận chính sách, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Cơ hội mới cho người dân và bài toán dài hạn cho thị trường

Với người dân, chính sách mới mở ra thêm cơ hội tiếp cận nhà ở cho những nhóm trước đây nằm ở “vùng xám”: không đủ khả năng mua nhà thương mại, nhưng cũng chưa thuộc nhóm ưu tiên cao nhất trong chính sách nhà ở xã hội.

Ở tầm nhìn dài hạn, việc lồng ghép Luật Dân số với Luật Nhà ở cho thấy tư duy chính sách liên ngành ngày càng rõ nét. Nhà ở không còn được nhìn nhận đơn thuần là vấn đề xây dựng, mà là một phần trong chiến lược tổng thể về dân số, lao động và phát triển bền vững đô thị – nông thôn.

Từ 1/7/2026, câu hỏi lớn đặt ra không chỉ là “ai được mua nhà ở xã hội”, mà quan trọng hơn là “có đủ nhà ở xã hội để mua hay không”. Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào tốc độ triển khai nguồn cung trong những năm tới.

Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686