Từ ngày 1/1/2026, một thay đổi quan trọng trong chính sách đất đai chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến hàng triệu người sử dụng đất trên cả nước: thời hạn thông báo thu hồi đất sẽ được rút ngắn nhanh hơn đáng kể. Đây không chỉ là điều chỉnh thủ tục hành chính, mà còn là bước đi mạnh mẽ nhằm tăng tốc giải phóng mặt bằng, đồng thời đặt người dân và nhà đầu tư trước yêu cầu phải chủ động hơn bao giờ hết.

Quy định mới về thời hạn thông báo thu hồi đất từ 1/1/2026

Theo quy định mới, trước khi ban hành quyết định thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, cơ quan có thẩm quyền bắt buộc phải gửi thông báo thu hồi đất đến:

1. Người có đất bị thu hồi

2. Chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất

3. Các tổ chức, cá nhân có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan

Điểm thay đổi lớn nhất nằm ở thời hạn thông báo:

1. Đối với đất nông nghiệp: chậm nhất 60 ngày

2. Đối với đất phi nông nghiệp: chậm nhất 120 ngày

Quy định này không áp dụng với một số trường hợp đặc biệt đã được pháp luật đất đai quy định riêng.

So sánh với quy định cũ: Thời gian chuẩn bị bị rút ngắn mạnh

Trước đây, thời hạn thông báo thu hồi đất được áp dụng theo khung:

• 90 ngày với đất nông nghiệp

• 180 ngày với đất phi nông nghiệp

Như vậy, kể từ năm 2026, thời gian chuẩn bị trước khi thu hồi đất giảm từ 30 đến 60 ngày, buộc người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư phải:

1. Theo dõi thông tin quy hoạch sát sao hơn

2. Chủ động rà soát hồ sơ pháp lý đất đai

3. Chuẩn bị sớm phương án tài chính, sản xuất, kinh doanh hoặc tái định cư

Đây là thay đổi có ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý và kế hoạch sử dụng đất, đặc biệt tại các khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh.

Quy trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được siết chặt mốc thời gian

Không chỉ điều chỉnh thời hạn thông báo thu hồi đất, quy định mới còn làm rõ và ràng buộc chặt chẽ các bước tiếp theo trong quy trình.

Cụ thể:

1. Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải được niêm yết công khai trong 10 ngày tại UBND cấp xã và khu dân cư nơi có đất bị thu hồi

2. Đồng thời, phương án phải được đăng tải trên cổng thông tin điện tử của UBND cấp xã

3. Nếu người dân còn ý kiến không đồng thuận, thời hạn tổ chức đối thoại không quá 30 ngày kể từ ngày lấy ý kiến

Đối với các trường hợp bố trí tái định cư ngoài địa bàn xã nơi có đất bị thu hồi, UBND cấp tỉnh sẽ quy định chi tiết để bảo đảm phù hợp thực tế từng địa phương.

Tác động thực tế đến người dân và thị trường bất động sản

Việc rút ngắn thời hạn thông báo thu hồi đất sẽ tạo ra nhiều thay đổi đáng chú ý:

1. Công tác giải phóng mặt bằng được đẩy nhanh, giúp các dự án hạ tầng, khu công nghiệp, khu đô thị triển khai đúng tiến độ

2. Thị trường bất động sản giảm tình trạng “treo đất”, kéo dài thủ tục

3. Người dân buộc phải nâng cao hiểu biết pháp lý, tránh rơi vào thế bị động khi có thông báo thu hồi

Ở góc độ tài chính – đầu tư, quy định mới cũng giúp giảm chi phí cơ hội, hạn chế phát sinh khiếu nại, tranh chấp do kéo dài thời gian thông báo.

Người sử dụng đất cần làm gì để tránh rủi ro từ năm 2026?

Trước bối cảnh quy định mới chính thức áp dụng, người dân và nhà đầu tư nên:

1. Thường xuyên cập nhật thông tin quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại địa phương

2. Hoàn thiện hồ sơ pháp lý liên quan đến đất đai, tài sản gắn liền với đất

3. Chủ động tìm hiểu quyền lợi bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

4. Không giao dịch mua bán đất tại khu vực có dấu hiệu chuẩn bị thu hồi mà chưa nắm rõ thông tin

Sự chủ động sẽ là yếu tố then chốt giúp hạn chế tối đa rủi ro pháp lý và tài chính.

Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686