Chính sách giảm tới 80% tiền sử dụng đất cho người tái định cư đang được Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đề xuất được xem là bước đi đột phá giúp hàng chục nghìn hộ dân có cơ hội “an cư thật sự” và là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn lớn nhất trong tiến trình chỉnh trang đô thị, di dời nhà ven kênh rạch.

Chính sách nhân văn – Giúp người dân thực sự an cư

Theo đề xuất của Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), người dân thuộc diện tái định cư chỉ nên phải nộp 20% giá đất trong bảng giá đất nhân với hệ số điều chỉnh, thay vì nộp toàn bộ như hiện nay.

Đây được xem là chính sách nhân văn, phản ánh đúng khả năng chi trả của người dân – đặc biệt là những hộ mất đất sản xuất, nhà ở nhưng chỉ được bồi thường phần xây dựng.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, nhận định:

“Nếu người dân tái định cư phải nộp hàng trăm triệu đồng tiền sử dụng đất để được cấp sổ đỏ, đó là gánh nặng vượt quá khả năng của họ. Cần có chính sách linh hoạt và nhân văn hơn để người dân thực sự có nơi ở mới, ổn định cuộc sống.”

Thực trạng: Hơn 39.600 căn nhà ven kênh rạch chờ di dời

TP.HCM hiện vẫn còn hơn 39.600 căn nhà trên và ven 398 tuyến kênh, rạch với khoảng 65.000 hộ dân, tập trung chủ yếu tại quận 4, 7, 8, Bình Thạnh, Gò Vấp, Bình Tân và TP. Thủ Đức.

Phần lớn trong số này là nhà tạm bợ, diện tích nhỏ chỉ 20–30m², điều kiện sống thiếu thốn, hạ tầng xuống cấp nghiêm trọng. Đa số hộ dân không đủ điều kiện được bồi thường đất ở do xây dựng lấn chiếm, nên chỉ nhận được phần hỗ trợ rất thấp – không đủ để mua nhà mới.

Chính vì vậy, việc giảm tiền sử dụng đất xuống chỉ còn 20% giá trị đất tái định cư được xem là giải pháp công bằng và hợp lý, giúp người dân có thể nhanh chóng hợp thức hóa quyền sử dụng đất, an tâm ổn định cuộc sống lâu dài.

“Chìa khóa” mở đường cho các dự án hạ tầng trọng điểm

Theo HoREA, khi người dân đồng thuận và có khả năng chi trả, tiến độ bồi thường – giải phóng mặt bằng cho các dự án hạ tầng trọng điểm sẽ được đẩy nhanh đáng kể. Điều này đặc biệt quan trọng với các dự án như Vành đai 3, Vành đai 4, Metro số 2, cải tạo kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè giai đoạn 2, vốn đang gặp khó trong công tác tái định cư.

Ông Châu nhấn mạnh:

“Khi người dân thấy được sự chia sẻ của Nhà nước, họ sẽ hợp tác. Đó là điều kiện tiên quyết để công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đạt hiệu quả. Ngược lại, nếu chính sách cứng nhắc, thiếu linh hoạt, các dự án sẽ tiếp tục chậm tiến độ.”

Chính sách này cũng giúp TP.HCM huy động thêm nguồn lực xã hội, tạo động lực cho chỉnh trang đô thị, phát triển nhà ở xã hội và phục hồi thị trường bất động sản sau giai đoạn trầm lắng.

So sánh: Người tái định cư cần được hỗ trợ nhiều hơn

HoREA dẫn chứng đề xuất của Bộ Tài chính trước đó – cho phép hộ dân chuyển đất nông nghiệp sang đất ở chỉ phải nộp 30% giá đất trong hạn mức và 50% phần vượt hạn mức. Vì vậy, những người bị thu hồi đất bắt buộc để phục vụ lợi ích công cộng xứng đáng nhận được mức hỗ trợ lớn hơn, tương xứng với những thiệt hại mà họ phải gánh chịu.

Bổ sung kiến nghị về cơ chế xác định giá đất dự án BT

Cùng với đề xuất giảm 80% tiền sử dụng đất, HoREA cũng kiến nghị bổ sung quy định thời điểm ký hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao) là thời điểm xác định giá đất thanh toán cho dự án.

Hiện tại, Luật PPP chỉ cho phép xác định giá đất ở giai đoạn lập dự án hoặc mời thầu, gây vướng mắc cho nhiều dự án BT lớn, điển hình như tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Nếu quy định này được điều chỉnh, sẽ giúp minh bạch hóa quy trình và tháo gỡ hàng loạt dự án bị “đóng băng” do chưa xác định được giá đất thanh toán.

Tác động dài hạn: Đẩy mạnh chỉnh trang đô thị và an sinh xã hội

Nếu được thông qua, chính sách giảm 80% tiền sử dụng đất cho người tái định cư không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn có giá trị xã hội to lớn:

1. Giúp hàng chục nghìn hộ dân có cơ hội sở hữu nhà ở hợp pháp.
2. Thúc đẩy tiến độ các dự án hạ tầng, chỉnh trang đô thị.
3. Giảm áp lực bồi thường, giải phóng mặt bằng.
4. Cải thiện diện mạo đô thị và thu hút đầu tư mới.

Kết luận

Chính sách giảm tiền sử dụng đất cho người tái định cư là giải pháp thực tiễn và nhân văn, góp phần xây dựng một TP.HCM đáng sống, phát triển bền vững và bao trùm. Khi “an cư” thực sự trở thành hiện thực cho người dân, đó cũng là nền tảng vững chắc để “lạc nghiệp” và phát triển đô thị hiện đại, văn minh.

Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686