Ngày 8/7/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ ký thư áp thuế mạnh tay lên hàng hóa nhập khẩu từ 14 quốc gia – gần một nửa trong số đó đến từ Đông Nam Á. Chính sách này không chỉ làm thị trường tài chính toàn cầu chao đảo mà còn đặt ra nhiều dấu hỏi lớn về dòng vốn đầu tư quốc tế và tương lai quan hệ thương mại Mỹ – ASEAN.

Chính sách thuế “có đi có lại”: Cú sốc đầu tư toàn khu vực

Theo loạt thư công bố trên mạng xã hội Truth Social, hàng hóa từ các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Campuchia, Myanmar, Lào… sẽ phải chịu mức thuế từ 25% đến 40%, áp dụng từ ngày 1/8/2025.

Đây là đòn giáng mạnh vào hoạt động xuất khẩu của các nền kinh tế Đông Nam Á – vốn phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ, đặc biệt trong các ngành:

1. Điện tử, linh kiện (Malaysia, Thái Lan) 
2. May mặc, dệt may (Lào, Myanmar, Bangladesh) 
3. Máy móc, xe hơi, đồ nội thất (Indonesia, Hàn Quốc) 

Bên cạnh thiệt hại thương mại, giới chuyên gia nhận định làn sóng điều chỉnh đầu tư từ các doanh nghiệp đa quốc gia sẽ bắt đầu, khi chi phí gia nhập thị trường Mỹ tăng cao. Đây cũng là lúc các thị trường có chính sách ổn định, quan hệ tốt với Mỹ (như Việt Nam, Singapore) trở thành điểm đến thay thế.

Tác động lan rộng: Chứng khoán Mỹ và chuỗi cung ứng toàn cầu chao đảo

Ngay sau thông tin này, chứng khoán Mỹ giảm mạnh:

• Dow Jones mất 422 điểm 
• S&P 500 và Nasdaq cùng giảm gần 1% 

Việc ông Trump chuyển chính sách từ thuế đồng loạt 10% về mức cao gấp 3–4 lần là tín hiệu cho thấy Nhà Trắng muốn thiết lập lại bàn cờ thương mại toàn cầu, nhấn mạnh thông điệp “Ưu tiên Mỹ trước” – ngay cả khi phải đánh đổi bằng các rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng.

Đông Nam Á đối mặt thách thức kép: Xuất khẩu giảm – đầu tư dịch chuyển

Đối với các nước như Thái Lan, Malaysia, Indonesia, đây không chỉ là rủi ro thương mại mà còn là mối lo lớn về mất dần vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Hàng loạt nhà máy đặt tại khu vực này để phục vụ thị trường Mỹ có thể phải xem xét lại chiến lược địa điểm, dẫn tới làn sóng dịch chuyển nhà xưởng, vốn đầu tư FDI.

Các chuyên gia nhận định:

“Nếu chính sách thuế của Mỹ kéo dài hơn 6 tháng, các nước Đông Nam Á bị ảnh hưởng sẽ chứng kiến dòng vốn FDI chững lại, giá trị xuất khẩu sụt giảm và nguy cơ tăng trưởng GDP bị ảnh hưởng nặng.”

Cơ hội cho Việt Nam và các thị trường “trung lập”

Ở chiều ngược lại, những quốc gia không nằm trong danh sách bị áp thuế lại đứng trước cơ hội lớn. Việt Nam, Philippines, Singapore đang được các tập đoàn đánh giá cao về ổn định chính trị, vị trí chiến lược, và môi trường đầu tư không bị rào cản thuế quan mới từ Mỹ.

Không loại trừ khả năng Việt Nam sẽ trở thành điểm trung chuyển mới cho chuỗi cung ứng toàn cầu, nhất là nếu tiếp tục duy trì quan hệ tốt với Mỹ và kiểm soát chặt dòng xuất xứ hàng hóa.

Thông điệp ẩn sau chính sách: Mức thuế “co giãn” theo quan hệ song phương

Một điểm đáng chú ý trong các bức thư là dòng:

“Mỹ có thể điều chỉnh mức thuế – tăng hoặc giảm – tùy thuộc vào mối quan hệ giữa quốc gia đó với Mỹ.”

Điều này mở ra khả năng đàm phán linh hoạt, nhưng đồng thời cũng thể hiện xu hướng chính sách thương mại mang tính chính trị ngày càng rõ nét.

Các nước không chỉ cần cải thiện năng lực cạnh tranh, mà còn phải tái định vị quan hệ đối tác chiến lược để giữ lợi thế trong thương mại quốc tế thời kỳ mới.

Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686