Một thay đổi có thể làm “thức tỉnh” thị trường nhà ở tại các đô thị lớn vừa được đưa ra tại phiên thảo luận Luật Xây dựng (sửa đổi), Đại biểu Quốc hội Đinh Ngọc Minh đề xuất: nhà ở dưới 7 tầng tại đô thị nên được miễn giấy phép xây dựng – một bước đi mạnh mẽ có thể giúp người dân tiết kiệm chi phí, giảm thời gian và giải phóng nguồn lực xã hội.

Vì sao đề xuất này được chú ý?

Hiện dự thảo Luật Xây dựng chỉ miễn phép xây dựng cho nhà riêng lẻ dưới 7 tầng ở nông thôn. Điều này khiến khu vực đô thị – nơi nhu cầu xây dựng, cải tạo lớn nhất – chưa được hưởng lợi.

ĐBQH Đinh Ngọc Minh nhấn mạnh:

1. Quy định hiện tại chưa mở rộng diện miễn phép so với thực tế nhu cầu.

2. Đô thị có nhiều nhà ở riêng lẻ từ 3–6 tầng, hoạt động xây dựng diễn ra liên tục.

3. Nếu mở rộng miễn phép cho nhà dưới 7 tầng, sẽ giúp hàng triệu hộ tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm tải đáng kể cho chính quyền cơ sở.

Ông đề xuất Bộ Xây dựng ban hành bộ tiêu chuẩn – quy chuẩn thống nhất, thay việc phải xin phép từng công trình.

Đột phá lớn: Giao trách nhiệm cho đơn vị tư vấn thay vì từng hộ dân

Thay vì mỗi hộ phải xin phép, kiểm tra và chịu trách nhiệm, phương án được đề xuất là:

• Đơn vị tư vấn thiết kế chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật.

• Người dân chỉ cần tuân thủ tiêu chuẩn xây dựng và ký cam kết tại phường/xã.

Điều này có thể giúp giảm mạnh tình trạng:

• Hồ sơ kéo dài

• Phát sinh chi phí “không tên”

• Quá tải cho bộ máy phê duyệt ở đô thị lớn

Tuy nhiên, lo ngại lớn nhất: Hậu kiểm liệu có hiệu quả?

Nhiều đại biểu bày tỏ lo ngại: cán bộ cấp xã, phường chưa đủ chuyên môn để kiểm tra kịp thời vi phạm xây dựng.

Thực tế nhiều năm cho thấy:

• Xuất hiện tình trạng xây lấn vỉa hè, lấn chiếm đất công

• Xây sai phép, vượt tầng

• Chỉ phát hiện vi phạm khi gần hoàn thiện

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) cho rằng nếu bỏ tiền kiểm, bắt buộc phải tăng cường hậu kiểm, thậm chí:

• Tăng trách nhiệm của UBND xã/phường

• Tăng chế tài với trường hợp buông lỏng giám sát

ĐBQH Phạm Văn Hòa cũng đề xuất:
Hậu kiểm phải chia theo từng giai đoạn thi công, tránh trường hợp “xây xong mới biết sai”.

Quan điểm của Bộ Xây dựng

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết định hướng chung là đơn giản hóa thủ tục, có thể không cần xin phép nhưng vẫn phải có tư vấn – thiết kế đảm bảo tiêu chuẩn:

• Kết cấu an toàn

• Kiến trúc phù hợp

• PCCC

• Hệ thống điện – nước

Người dân khi xây nhà chỉ cần cam kết tuân thủ và chịu trách nhiệm.

Tác động nếu đề xuất được thông qua

1. Với người dân

• Tiết kiệm chi phí lập hồ sơ

• Rút ngắn thời gian chuẩn bị xây dựng

• Giảm phụ thuộc vào thủ tục hành chính

2. Với thị trường bất động sản đô thị

• Tăng tốc độ cải tạo, xây dựng lại nhà cũ

• Hỗ trợ tăng nguồn cung nhà ở thấp tầng

• Giảm áp lực cho các cơ quan cấp phép

3. Với quản lý Nhà nước

• Chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm

• Tăng tính minh bạch, tiêu chuẩn hóa quản lý

• Tập trung vào xử lý vi phạm thay vì phê duyệt hồ sơ

Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686