Sở hữu một căn nhà từng là cột mốc quan trọng của tuổi trẻ, nhưng trong bối cảnh lãi suất vay mua nhà nhích lên và giá bất động sản tiếp tục lập mặt bằng mới, giấc mơ an cư của người trẻ đang trở thành một bài toán tài chính ngày càng khó giải. Khi thu nhập không theo kịp tốc độ tăng của giá nhà và chi phí vốn, nhiều người buộc phải trì hoãn kế hoạch mua nhà, thậm chí chấp nhận thuê dài hạn như một lựa chọn bắt buộc.

Lãi suất vay mua nhà tăng trở lại, ưu đãi không còn “dễ thở”

Từ đầu năm 2026, mặt bằng lãi suất cho vay mua nhà đã có xu hướng điều chỉnh tăng tại nhiều ngân hàng. Đáng chú ý, ngay cả các gói tín dụng dành riêng cho người trẻ mua nhà ở xã hội – vốn được xem là “phao cứu sinh” cho nhóm thu nhập trung bình – cũng không nằm ngoài xu hướng này.

Theo chính sách mới áp dụng trong nửa đầu năm 2026, người trẻ dưới 35 tuổi vay mua nhà ở xã hội được hưởng lãi suất ưu đãi khoảng 5,6% mỗi năm trong 5 năm đầu và 6,6% mỗi năm trong 10 năm tiếp theo. So với giai đoạn trước, mức lãi suất này đã tăng thêm khoảng 0,7% mỗi năm, phản ánh áp lực đi lên của lãi suất trung và dài hạn trong toàn hệ thống ngân hàng.

Tại các ngân hàng thương mại cổ phần, lãi suất cho vay mua nhà ở xã hội dành cho người trẻ hiện phổ biến trong khoảng 7–9% mỗi năm trong thời gian ưu đãi, sau đó có thể tăng lên mức cao hơn. Điều này khiến chi phí vay thực tế của người mua nhà trẻ không còn “dễ chịu” như kỳ vọng ban đầu. 

Giá nhà vượt xa thu nhập: Khoảng cách ngày càng giãn rộng

Nếu lãi suất là một vế của bài toán, thì giá nhà chính là biến số khiến giấc mơ an cư trở nên xa vời hơn bao giờ hết. Tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP HCM, giá căn hộ liên tục neo ở mức cao, vượt xa khả năng tích lũy của đa số người trẻ.

Số liệu cho thấy, giá nhà trung bình tại Việt Nam hiện cao gấp gần 24 lần thu nhập bình quân năm của hộ gia đình. Riêng tại TP HCM, con số này lên tới khoảng 30 lần – mức chênh lệch thuộc nhóm cao trong khu vực. Với tỷ lệ này, ngay cả khi vay ngân hàng trong thời gian dài, áp lực trả nợ hàng tháng vẫn là gánh nặng lớn đối với người mua trẻ.

Hệ quả là nhiều người buộc phải dành phần lớn thu nhập cho chi phí thuê nhà, làm giảm khả năng tích lũy vốn tự có – yếu tố then chốt để tiếp cận tín dụng mua nhà trong tương lai.

Nhu cầu ở thực vẫn còn, nhưng tâm lý đã thận trọng hơn

Dù đối mặt với nhiều khó khăn, thị trường nhà ở chưa rơi vào trạng thái trầm lắng. Thanh khoản tại Hà Nội và TP HCM vẫn duy trì ở mức ổn định, với tỷ lệ hấp thụ nguồn cung mới khá cao. Điều này cho thấy nhu cầu ở thực vẫn là lực đỡ chính của thị trường.

Tuy nhiên, điểm khác biệt so với giai đoạn trước là tâm lý người mua, đặc biệt là người trẻ, đã thận trọng hơn rất nhiều. Quyết định mua nhà không còn dựa vào kỳ vọng tăng giá, mà xoay quanh khả năng trả nợ dài hạn, mức độ ổn định thu nhập và biên độ an toàn tài chính.

Hệ lụy dài hạn nếu người trẻ ngày càng khó tiếp cận nhà ở

Việc giá nhà tăng nhanh hơn nhiều lần so với tiền lương không chỉ là câu chuyện cá nhân, mà còn đặt ra những thách thức lớn về kinh tế – xã hội. Khi người trẻ khó sở hữu nhà, bất bình đẳng tài sản có xu hướng gia tăng, dòng tiền bị “chôn” vào chi phí thuê nhà thay vì đầu tư cho giáo dục, kinh doanh hay tiêu dùng.

Bên cạnh đó, giá nhà cao kéo dài còn có nguy cơ thúc đẩy đầu cơ, làm lệch hướng dòng vốn khỏi sản xuất – kinh doanh, từ đó tạo rủi ro cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Người trẻ cần thay đổi chiến lược an cư trong bối cảnh mới

Trước thực tế lãi suất tăng và giá nhà neo cao, nhiều chuyên gia cho rằng người trẻ cần điều chỉnh cách tiếp cận vấn đề nhà ở. Mua nhà không còn là mục tiêu ngắn hạn, mà trở thành kế hoạch dài hơi, gắn với tích lũy kỷ luật, nâng cao năng lực tài chính và lựa chọn phân khúc phù hợp.

Nhà ở xã hội, các khu vực vùng ven có hạ tầng kết nối tốt, hoặc phương án thuê dài hạn kết hợp đầu tư tài chính đang dần trở thành những lựa chọn thực tế hơn trong hành trình an cư của thế hệ trẻ.

Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686