Giấc mơ an cư tại các dự án nhà ở xã hội (NOXH) đang trở thành “cuộc đua giấy tờ” đầy căng thẳng, bị chậm lại với không ít người dân, đặc biệt là nhóm lao động tự do. Dù chính sách hỗ trợ đã có, nhưng thực tế, nhiều người mất hàng tuần – thậm chí cả tháng – vẫn chưa thể hoàn tất hồ sơ chỉ vì khâu xác nhận thu nhập.

Thủ tục rườm rà khiến người dân “chạy đua” với thời gian

Theo phản ánh tại Hà Nội, các dự án NOXH như Rice City Long Châu (Thượng Thanh) hay dự án NOXH tại Đông Anh (Tổng Công ty 319 – Bộ Quốc phòng) chỉ tiếp nhận hồ sơ trong vòng hơn một tháng. Trong khi đó, người dân phải thực hiện hàng loạt thủ tục hành chính rườm rà, kéo dài.

Chỉ riêng việc xin xác nhận thu nhập đã mất trung bình 2 ngày, còn xác nhận điều kiện nhà ở kéo dài tới 10 ngày làm việc. Tổng thời gian này gần như ngốn hết hạn nộp hồ sơ, khiến nhiều người phải “chạy đua” từng ngày để kịp bổ sung giấy tờ.

Người dân kiến nghị kéo dài thời gian tiếp nhận hồ sơ lên ít nhất 2 tháng, giúp họ có đủ thời gian chuẩn bị, đồng thời đảm bảo minh bạch và công bằng trong quá trình xét duyệt quỹ nhà ở xã hội – một chính sách an sinh quan trọng của Nhà nước.

Lao động tự do “tắc” ở khâu xác nhận thu nhập

Theo quy định mới tại Nghị định 261/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 10/10/2025), người không có hợp đồng lao động sẽ được công an cấp xã nơi cư trú xác nhận thu nhập. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều địa phương vẫn lúng túng, chưa có mẫu hướng dẫn cụ thể.

Chị Nguyễn Thị Trang (Đông Anh, Hà Nội) chia sẻ:

“Công an xã nói chưa có biểu mẫu và chưa được hướng dẫn cách xác nhận thu nhập. Trong khi hồ sơ sắp hết hạn, tôi không biết phải làm sao để kịp nộp.”

Không riêng chị Trang, hàng trăm lao động tự do, tiểu thương, người làm nghề tự do khác cũng rơi vào tình cảnh tương tự – mất cả tháng mà vẫn chưa được xác nhận thu nhập.

Điều này khiến quá trình xét duyệt hồ sơ bị đình trệ, làm mất cơ hội tiếp cận nhà giá rẻ cho đúng đối tượng cần được hỗ trợ.

Lỗ hổng trong quy định – Gánh nặng cho cơ quan cơ sở

Luật sư Hoàng Tuấn Vũ (Công ty Luật Tuệ Anh) cho rằng quy định mới đang bộc lộ nhiều bất cập thực tiễn.

“Thu nhập của lao động tự do rất đa dạng, không có bảng lương hay giấy tờ chứng minh cụ thể. Trong khi đó, công an xã, phường – được giao nhiệm vụ xác nhận – lại không có thẩm quyền, dữ liệu hoặc công cụ kiểm chứng. Nếu ký theo cảm tính sẽ không đảm bảo tính khách quan và có thể gây áp lực trách nhiệm cho người ký.”

Theo ông, cách làm phù hợp hơn là cho phép người dân tự kê khai thu nhập và cam kết trung thực, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật. Khi có gian dối, cơ quan chức năng hoàn toàn có thể xử lý, thu hồi quyền lợi hoặc xử phạt theo quy định.

Cần cải thiện quy trình để chính sách an sinh đi vào thực chất

Chính sách phát triển nhà ở xã hội là một trong những trụ cột quan trọng của chiến lược an sinh. Tuy nhiên, nếu thủ tục không được đơn giản hóa, minh bạch và đồng bộ giữa các cấp, chính sách này sẽ khó chạm tới đúng người cần được hỗ trợ.

Giới chuyên môn nhận định:

1. Cần chuẩn hóa mẫu xác nhận thu nhập thống nhất toàn quốc.

2. Tăng thời gian nộp hồ sơ, tạo điều kiện cho người dân hoàn thiện thủ tục.

3. Chuyển đổi sang hình thức khai báo điện tử, giảm giấy tờ thủ công, tránh tình trạng quá tải hành chính.

Nếu các vướng mắc được tháo gỡ, hàng nghìn lao động thu nhập thấp, người trẻ lập nghiệp, công nhân khu công nghiệp… sẽ có cơ hội thực sự để sở hữu căn nhà đầu tiên – thay vì chỉ là giấc mơ còn xa.

Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686