Một thay đổi mang tính bước ngoặt của Luật Đất đai 2024 vừa chính thức có hiệu lực: người sử dụng đất vẫn có thể để lại thừa kế ngay cả khi chưa có sổ đỏ. Đây là tin vui lớn với nhiều gia đình đang sử dụng đất hợp pháp nhưng chưa hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Đất chưa có sổ đỏ vẫn được thừa kế nếu đáp ứng đủ điều kiện

Theo khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024, đất chưa có sổ đỏ vẫn có thể được xem là di sản thừa kế nếu thỏa mãn ba điều kiện:

1. Không có tranh chấp, hoặc tranh chấp đã được giải quyết bằng bản án có hiệu lực;

2. Không bị kê biên hoặc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời;

3. Đất vẫn đang trong thời hạn sử dụng.

Ngoài ra, theo điểm c khoản 3 Điều 27, văn bản thừa kế quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật dân sự.

Không còn “bắt buộc” phải có sổ đỏ khi lập di chúc

So với quy định cũ tại Điều 188 Luật Đất đai 2013, luật mới nới lỏng điều kiện bắt buộc phải có sổ đỏ khi lập di chúc. Nếu người lập di chúc không công chứng hoặc không chứng thực, thì vẫn có thể thể hiện ý chí để lại quyền sử dụng đất, miễn là đất sử dụng hợp pháp. Đây là điểm mới rất quan trọng, mở ra nhiều khả năng giải quyết tranh chấp đất đai trước đây vốn bế tắc vì thiếu sổ đỏ.

Những trường hợp được công nhận là di sản thừa kế dù chưa có sổ đỏ

Theo Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP của TAND Tối cao, các trường hợp sau được công nhận quyền sử dụng đất là di sản thừa kế:

1. Có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất theo quy định;

2. Có nhà ở, công trình trên đất và được UBND xác nhận sử dụng hợp pháp;

3. Chưa có sổ đỏ, nhưng không vi phạm quy hoạch, đủ điều kiện cấp sổ đỏ.
   

Tòa án vẫn có thể chia thừa kế đất chưa có sổ đỏ

Nếu UBND xác nhận đất sử dụng hợp pháp, dù chưa cấp sổ đỏ, thì Tòa án vẫn chia thừa kế. Trong trường hợp đất chỉ “có khả năng được giao”, Tòa án có thể tạm giao đất cho người thừa kế, chờ hoàn tất thủ tục cấp giấy. Tuy nhiên, nếu việc sử dụng đất không hợp pháp, Tòa án sẽ không công nhận là di sản, chỉ xem xét chia tài sản trên đất (nếu có).

Kết luận

Luật Đất đai 2024 đã chính thức mở ra cánh cửa pháp lý cho việc thừa kế đất chưa có sổ đỏ, miễn là việc sử dụng hợp pháp và không có tranh chấp. Đây là thông tin cần thiết để người dân chủ động trong việc lập di chúc, chia tài sản và tránh rủi ro pháp lý sau này.

Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686