Chuyển đổi số vội vàng khiến tiểu thương “kẹt” hàng, mất sinh kế?

Từ ngày 1/6/2025, Nghị định 70 chính thức có hiệu lực, chuyển đổi số yêu cầu hộ kinh doanh phải xuất hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Dù mục tiêu là minh bạch hóa giao dịch và quản lý thuế hiệu quả, nhưng thực tế đang gây ra cú sốc lớn cho nhiều tiểu thương – đặc biệt là những người kinh doanh nhỏ lẻ tại các chợ truyền thống. Hệ quả: hàng loạt sạp hàng đóng cửa, người bán hoang mang, lao động phụ thuộc vào chợ rơi vào cảnh thất nghiệp tạm thời.

Vì sao tiểu thương phải đóng cửa hàng loạt?

Mấu chốt không nằm ở việc “sợ thuế”, mà là hàng hóa tồn kho không có hóa đơn hợp lệ. Với nhiều người, hàng đã được nhập từ lâu qua nhiều trung gian, mất hóa đơn, thậm chí từ nguồn nhỏ lẻ không rõ xuất xứ. Khi cơ quan chức năng yêu cầu hàng bán ra phải kèm hóa đơn và nguồn gốc rõ ràng, tiểu thương rơi vào thế “bí”: không dám bán, không thể kê khai, không biết bắt đầu từ đâu.

Chuyển đổi số vội vàng khiến tiểu thương “kẹt” hàng, mất sinh kế?

Hàng hóa cũ không hóa đơn: Xử lý ra sao?

Theo TS. Nguyễn Ngọc Tú, chuyên gia trong ngành thuế:

Với hàng như thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm… cần kiểm tra kỹ, có thể trả lại hoặc tiêu hủy nếu không rõ nguồn gốc.
Với các mặt hàng như quần áo, giày dép, đồ gia dụng… có thể cho phép tiêu thụ theo lộ trình để hộ kinh doanh thu hồi vốn. Tuy nhiên, cần cam kết không tiếp tục nhập hàng không hóa đơn trong tương lai.

Nghị định 70 cũng không đánh thuế ngược lại các lô hàng cũ, mà chỉ tính thuế theo doanh thu mới từ ngày chính sách có hiệu lực.

Cơ hội hay rào cản cho hộ kinh doanh nhỏ?

Dù ban đầu gây khó khăn, nhưng nếu được hướng dẫn đúng, chính sách này là cơ hội chuyển mình cho tiểu thương. Tại TP.HCM, đã có gần 15.000 hộ kinh doanh chuyển sang xuất hóa đơn điện tử, nhờ sự hỗ trợ từ Chi cục Thuế và các đại lý phần mềm. Đội ngũ hỗ trợ 24/7, tập huấn tận nơi, giúp tiểu thương từng bước làm quen với công nghệ và tuân thủ pháp luật.

Kết luận: Cần thời gian và hỗ trợ thay vì xử phạt

Vấn đề không phải là tiểu thương né thuế, mà là chưa kịp thích nghi với thay đổi quá nhanh. Để Nghị định 70 đi vào cuộc sống, các cơ quan chức năng cần linh hoạt, hướng dẫn rõ ràng, xử lý phù hợp với từng nhóm hàng hóa. Chuyển đổi số là xu hướng tất yếu, nhưng nếu không có lộ trình hợp lý, nó có thể biến thành rào cản khiến hàng ngàn hộ kinh doanh nhỏ rơi vào bế tắc.

Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686