Từ năm 2026, Nghị quyết 254 chính thức làm rõ 4 nhóm trường hợp sẽ không được bồi thường về đất khi bị Nhà nước thu hồi, chủ đất cầm nắm. Quy định mới nhằm thống nhất cách áp dụng Luật Đất đai, giảm tranh chấp và tăng tính minh bạch trong quản lý đất đai.

Nếu đang sử dụng đất mà không nắm rõ những quy định này, chủ đất có thể mất quyền lợi khi bị thu hồi đất vì nhiều lý do khác nhau.

1. Không bồi thường đất nhưng vẫn được bồi thường chi phí đầu tư còn lại

Áp dụng với trường hợp Nhà nước thu hồi đất để:

1. Quốc phòng, an ninh

2. Phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng

Nhóm này bao gồm:

1. Đất Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất (trừ đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân được bồi thường theo Điều 96)

2. Đất giao cho tổ chức có thu tiền nhưng được miễn tiền sử dụng đất

3. Đất thuê trả tiền hằng năm hoặc trả một lần nhưng được miễn tiền thuê đất

4. Đất quỹ công ích của xã cho thuê

5. Đất nhận khoán nông – lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối

6. Đất nông nghiệp giao vượt hạn mức theo Điều 176

=> Chủ đất chỉ được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (nếu có).

2. Không bồi thường với đất do cơ quan Nhà nước quản lý

Gồm các loại đất sử dụng cho mục đích công cộng hoặc thuộc sở hữu toàn dân:

1. Đất sông, suối, kênh rạch, ao hồ

2. Đất nghĩa trang, cơ sở hỏa táng, lưu giữ tro cốt

3. Đất có mặt nước chuyên dùng

4. Đất rừng: đặc dụng – phòng hộ – sản xuất

5. Đất do Nhà nước thu hồi và giao tổ chức phát triển quỹ đất quản lý

6. Đất chưa sử dụng

7. Đất ngoại giao khi chấm dứt nhu cầu dùng

8. Đất nông nghiệp công ích cấp xã quản lý

=> Đây là quỹ đất Nhà nước quản lý nên không đặt vấn đề bồi thường quyền sử dụng đất.

3. Thu hồi do vi phạm pháp luật đất đai

Tất cả trường hợp vi phạm đã bị xử phạt nhưng tiếp tục tái phạm đều không được bồi thường đất. Tiêu biểu:

1. Sử dụng đất sai mục đích so với quy định

2. Hủy hoại đất nhưng không khắc phục

3. Giao đất, cho thuê đất sai đối tượng hoặc sai thẩm quyền

4. Chuyển nhượng, tặng cho đất không đúng quy định

5. Để đất bị lấn chiếm trong thời gian quản lý

6. Không thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước

Riêng đất nông nghiệp:

1. Không sử dụng liên tục từ 12 – 24 tháng tùy loại đất

2. Đất dự án chậm đưa vào sử dụng quá thời gian gia hạn 24 tháng

=> Thu hồi không bồi thường đất, tài sản gắn liền với đất và chi phí đầu tư còn lại.

4. Thu hồi do chấm dứt quyền sử dụng đất hoặc không thể tiếp tục sử dụng

Áp dụng trong các trường hợp:

1. Tự nguyện trả lại đất

2. Đất hết thời hạn sử dụng mà không xin gia hạn

3. Đất có nguy cơ cao đe dọa tính mạng con người

4. Đất không còn khả năng khai thác, sử dụng

=> Được xem là chấm dứt quan hệ pháp lý, nên không bồi thường.

Ý nghĩa của Nghị quyết 254: Minh bạch – Công bằng – Hạn chế tranh chấp

Quy định mới kỳ vọng:

1. Xóa bỏ cách hiểu và áp dụng luật lệch lạc giữa các địa phương

2. Giảm khiếu nại, tố cáo liên quan bồi thường thu hồi đất

3. Tăng hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai

4. Đảm bảo công bằng, hạn chế trục lợi chính sách

Người sử dụng đất cần chủ động rà soát lại pháp lý, tránh rơi vào nhóm không được bồi thường khi có dự án triển khai.

Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686