Trong bối cảnh hàng loạt dự án đầu tư công và bất động sản đang bước vào chu kỳ tăng tốc, việc kiểm soát giá gói thầu không còn là lựa chọn mà trở thành yêu cầu bắt buộc. Một chỉ đạo mới từ Phạm Minh Chính đã đặt nền móng cho việc siết chặt toàn diện từ khâu xác định giá, nhằm chặn đứng tình trạng nâng khống giá – nguyên nhân cốt lõi gây thất thoát ngân sách và méo mó thị trường.

Đây được xem là bước đi mang tính “làm sạch hệ thống”, tác động trực tiếp đến cả lĩnh vực đầu tư công lẫn thị trường bất động sản.

Xác định giá gói thầu sát thực tế: Yêu cầu cốt lõi

Điểm nhấn quan trọng nhất của chỉ đạo lần này là yêu cầu các cơ quan quản lý phải xác định giá gói thầu đúng, đủ và sát với thị trường.

Thay vì lập dự toán mang tính hình thức hoặc bị chi phối bởi lợi ích nhóm, các đơn vị phải:

• Rà soát kỹ phương pháp xác định giá
• Tham chiếu dữ liệu thực tế từ thị trường
• So sánh với thông tin trên hệ thống đấu thầu quốc gia
• Tham vấn giá hàng hóa, thiết bị, dịch vụ khi cần thiết

Việc này giúp loại bỏ “khoảng mờ” trong lập giá – nơi lâu nay thường bị lợi dụng để nâng khống chi phí.

Nghiêm cấm nâng khống giá và “quân xanh quân đỏ”

Chính phủ đưa ra thông điệp rất rõ ràng:
Không có vùng cấm trong đấu thầu.

Các hành vi bị siết chặt gồm:

• Nâng khống giá gói thầu
• Dàn xếp, thông thầu
• Chỉ định thầu sai quy định
• Lựa chọn nhà thầu “thân hữu”, thiếu năng lực

Đặc biệt, việc lợi dụng cơ chế đặc thù để chỉ định thầu sẽ bị kiểm soát chặt, tránh biến quy định linh hoạt thành “kẽ hở” cho tiêu cực.

Trách nhiệm người đứng đầu: Không còn “đùn đẩy”

Một thay đổi mang tính bước ngoặt là việc gắn trách nhiệm trực tiếp cho người đứng đầu.

Các bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp nhà nước phải:

• Chịu trách nhiệm toàn diện trong hoạt động đấu thầu
• Không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm
• Chủ động thanh tra, kiểm tra, giám sát

Điều này giúp chuyển từ tư duy “làm cho xong quy trình” sang “làm để chịu trách nhiệm”.

Rà soát toàn bộ chuỗi đầu tư: Từ đầu vào đến quyết toán

Không chỉ dừng ở khâu đấu thầu, chỉ đạo yêu cầu kiểm soát xuyên suốt toàn bộ vòng đời dự án:

• Khảo sát và lập dự án
• Thẩm định và phê duyệt đầu tư
• Thiết kế, dự toán
• Thi công, nghiệm thu
• Thanh toán, quyết toán

Cách tiếp cận này giúp bịt kín các “lỗ hổng chi phí” – nơi thường phát sinh đội vốn sau đấu thầu.

Siết dự án BT: Tránh thất thoát từ quỹ đất

Đối với các dự án BT (đổi đất lấy hạ tầng), yêu cầu kiểm soát còn chặt chẽ hơn:

• Chỉ triển khai khi thực sự cần thiết
• Ưu tiên các hình thức đầu tư minh bạch hơn như BOT, BLT hoặc vốn công
• Nếu dùng quỹ đất thanh toán phải xác định rõ giá trị, vị trí, pháp lý

Đây là động thái quan trọng nhằm hạn chế tình trạng “định giá đất thấp – định giá công trình cao”, gây thất thoát lớn cho Nhà nước.

Tác động đến thị trường bất động sản

Việc siết chặt giá gói thầu không chỉ là câu chuyện ngân sách, mà còn tác động sâu đến thị trường bất động sản:

• Giá dự án phản ánh đúng chi phí thực
• Hạn chế tình trạng “thổi giá” gián tiếp qua đầu tư công
• Tăng tính minh bạch và niềm tin của nhà đầu tư
• Lọc bỏ các doanh nghiệp yếu kém, làm ăn chụp giật

Về dài hạn, đây là yếu tố quan trọng giúp thị trường phát triển bền vững, thay vì tăng trưởng nóng dựa trên chi phí ảo.

Góc nhìn chuyên gia

Việc siết giá từ khâu đầu vào là giải pháp mang tính căn cơ, bởi một khi giá gói thầu đã bị “bơm phồng”, toàn bộ chuỗi phía sau gần như không thể kiểm soát.

Chính sách lần này cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt:

• Từ kiểm soát hậu kiểm → sang kiểm soát từ gốc
• Từ xử lý sai phạm → sang ngăn chặn rủi ro
• Từ phân tán trách nhiệm → sang cá thể hóa trách nhiệm

Nếu thực thi nghiêm túc, đây sẽ là bước ngoặt lớn trong việc nâng cao hiệu quả đầu tư công và tái lập kỷ cương thị trường.

Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686