Bước vào cao điểm cuối năm, khi dòng tiền của nền kinh tế vận động nhanh và mạnh hơn, mặt bằng lãi suất huy động bắt đầu nhích tăng nhẹ tại hàng loạt ngân hàng thương mại, thu hút sự quan tâm lớn của cả người gửi tiền lẫn giới đầu tư. Tuy nhiên, đằng sau làn sóng tăng lãi suất này không phải là dấu hiệu bất ổn, mà phản ánh rõ nét bài toán cân đối vốn và chu kỳ vận động tất yếu của thị trường tiền tệ.

Lãi suất huy động tăng trở lại: Áp lực thanh khoản lộ diện

Từ đầu quý IV/2025, thị trường ghi nhận xu hướng tăng lãi suất huy động lan rộng ở nhiều ngân hàng, đặc biệt tại các kỳ hạn ngắn và trung hạn. Động thái của các ngân hàng lớn cho thấy áp lực thanh khoản đang hiện hữu khi nhu cầu vốn cuối năm gia tăng mạnh.

Một số ngân hàng quốc doanh điều chỉnh tăng lãi suất ở các kỳ hạn 6–11 tháng, trong khi vẫn giữ ổn định mặt bằng chung nhằm đảm bảo vai trò “neo” thị trường. Ngược lại, nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tỏ ra linh hoạt hơn, sẵn sàng tung ra các mức lãi suất cao nhằm thu hút dòng tiền nhàn rỗi từ dân cư và tổ chức kinh tế.

Đáng chú ý, trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất qua đêm và kỳ hạn ngắn tăng nhanh, phản ánh nhu cầu vay mượn vốn ngắn hạn giữa các ngân hàng để đáp ứng thanh khoản tức thời. Đây là chỉ báo quan trọng cho thấy hệ thống đang bước vào giai đoạn cao điểm sử dụng vốn.

Nguyên nhân cốt lõi: Tăng trưởng tín dụng tăng tốc, huy động không theo kịp

Nguyên nhân chính khiến lãi suất huy động tăng không đến từ chính sách thắt chặt, mà từ yếu tố mùa vụ và áp lực tăng trưởng tín dụng. Cuối năm là giai đoạn doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh, giải ngân đầu tư và bổ sung vốn lưu động, kéo theo nhu cầu tín dụng tăng mạnh.

Tín dụng toàn hệ thống trong năm 2025 tăng nhanh và đã vượt mục tiêu ban đầu, trong khi tốc độ huy động vốn tăng chậm hơn. Sự chênh lệch này buộc các ngân hàng phải điều chỉnh lãi suất để đảm bảo nguồn vốn cho vay, đồng thời tuân thủ các chỉ tiêu an toàn thanh khoản.

Bên cạnh đó, cơ cấu tín dụng hiện nay vẫn nghiêng nhiều về khu vực dịch vụ, trong khi sản xuất và nông nghiệp chiếm tỷ trọng thấp. Điều này đặt ra yêu cầu điều tiết dòng vốn hiệu quả hơn, tránh rủi ro mất cân đối trong trung và dài hạn.

Lãi suất tăng có đáng lo?

Ở góc độ vĩ mô, việc lãi suất huy động tăng nhẹ từ 0,5–1%/năm được đánh giá là nằm trong kịch bản kiểm soát. Đây là phản ứng tự nhiên của thị trường trước nhu cầu vốn cao, không phải cú sốc chính sách như giai đoạn 2022.

Ngân hàng Nhà nước vẫn giữ vai trò điều tiết chủ động, linh hoạt thông qua các công cụ thị trường mở, điều chỉnh room tín dụng có chọn lọc và giám sát chặt rủi ro hệ thống. Các ngân hàng đáp ứng chuẩn an toàn cao tiếp tục được ưu tiên tăng trưởng tín dụng, giúp dòng vốn lưu thông ổn định.

Người gửi tiền và nhà đầu tư nên ứng xử thế nào?

Đối với người gửi tiền, lãi suất tăng trở lại giúp kênh tiết kiệm lấy lại sức hút, đặc biệt với nhóm khách hàng ưu tiên an toàn như người trung niên, người nghỉ hưu hoặc nhà đầu tư bảo toàn vốn. Xu hướng gửi tiết kiệm ngắn hạn đang được ưa chuộng như một giải pháp “giữ tiền chờ cơ hội”.

Với nhà đầu tư, việc lãi suất nhích tăng có thể làm giảm sức hấp dẫn của các kênh đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính cao trong ngắn hạn. Tuy nhiên, đây cũng là yếu tố tích cực giúp thị trường tài chính vận hành lành mạnh hơn, hạn chế đầu cơ và phân bổ dòng vốn hợp lý hơn vào sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực bền vững.

Triển vọng lãi suất thời gian tới

Trong thời gian tới, lãi suất huy động có thể tiếp tục tăng nhẹ, nhưng biên độ được dự báo không lớn. Chính sách tiền tệ vẫn theo hướng hỗ trợ phục hồi kinh tế, kiểm soát lạm phát và đảm bảo ổn định hệ thống tài chính.

Việc điều hành lãi suất sẽ tiếp tục bám sát diễn biến kinh tế toàn cầu, đặc biệt là chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để tránh gây áp lực lên tăng trưởng.

Tổng thể, xu hướng tăng lãi suất cuối năm không phải là tín hiệu tiêu cực, mà là bước điều chỉnh cần thiết để thị trường tiền tệ vận hành ổn định, minh bạch và bền vững hơn.

Chuyên Gia Tư Vấn BĐS Tara Le
Liên hệ tư vấn: 0917.839.686